Nagłe obniżenie pojedynczego kącika ust i problemy z mówieniem są dla niejednego z nas doskonale znanymi, alarmującymi objawami, nawet jeśli nigdy nie mieliśmy z nimi do czynienia w praktyce. Wiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że mogą to być pierwsze symptomy stanów zagrażających życiu, z udarem mózgu na czele. Dostrzeżenie ich u siebie lub kogoś bliskiego wymaga więc natychmiastowej interwencji lekarskiej — warto jednak pamiętać, że nie muszą one wcale oznaczać poważnego niebezpieczeństwa. Możemy mieć bowiem styczność z porażeniem nerwu twarzowego, również wymagającym konsultacji z lekarzem, ale nierzadko niestanowiącym dużego zagrożenia.
Typowe objawy porażenia nerwu twarzowego
Charakterystyczną oznaką porażenia nerwu twarzowego twarzy (tzw. porażenia Bella) jest nagły, samoistny paraliż mięśni twarzy po jednej jej stronie, wynikający z uszkodzenia włókien wspomnianego nerwu. W rezultacie dochodzi do wyraźnej, jednostronnej deformacji twarzy, która objawia się:
- obniżeniem jednego kącika ust,
- problemami z zamknięciem powieki,
- brakiem możliwości zmarszczenia czoła lub wyszczerzeniem zębów,
- trudnościami w mowie,
- ograniczeniem odczuwania smaków.
Symptomy porażenia nerwu twarzowego mogą zatem wywoływać niemały niepokój, mimo że nie muszą oznaczać poważnej choroby. Warto wspomnieć przy tym, że jest to stan stosunkowo częsty, przypadający na ok. 25-50 przypadków na 100 tysięcy osób, a objawy nierzadko występują po oziębieniu twarzy. Chociaż nie zawsze wiąże się z niebezpieczeństwem, w każdym przypadku porażenie Bella wymaga pilnej konsultacji z lekarzem, aby wykluczyć stany zagrażające życiu.
Leczenie porażenia nerwu twarzowego
Porażenie Bella bywa przejawem takich schorzeń jak niedoczynność tarczycy, półpasiec czy borelioza. Zwykle jednak pojawia się samoistnie, a jego przyczyna nie została jednoznacznie ustalona — domniemywa się, że może za niego odpowiadać zakażenie wirusem opryszczki zwykłej. Rozpoznanie schorzenia opiera się natomiast nie tylko na wywiadzie lekarskim, ale też na badaniach laboratoryjnych, tomografii komputerowej głowy oraz konsultacji neurologicznej i laryngologicznej.
Jeśli porażenie nerwu twarzowego zostaje rozpoznane, w leczeniu stosuje się glikokortykosteroidy przyjmowane doustnie, a niekiedy dodatkowo acyklowir — preparat przeciwwirusowy zalecany przy opryszczce — oraz roztwory witaminy B. Z uwagi na trudności z zamykaniem powieki terapię wspomaga się również kroplami do oczu (tzw. sztucznymi łzami), aby zapobiec wysychaniu rogówki, podobnie jak wilgotnymi okładami na noc. Leczenie porażenia nerwu twarzowego zazwyczaj trwa ok. 2 tygodnie, ale u niektórych pacjentów objawy utrzymują się przez znacznie dłuższy czas.
Rehabilitacja w porażeniu Bella
Duże znaczenie dla skutecznego leczenia porażenia Bella ma fizjoterapia, niezbędna do rozpoczęcia jak najwcześniej. Podstawą jest terapia manualna w obrębie twarzy, podobnie jak np. kinesiotaping, elektrostymulacja czy stosowanie ciepłych okładów. Pacjent powinien też podejmować samodzielne próby poruszania twarzą, ćwicząc m.in. marszczenie czoła, szeroki uśmiech, gwizdanie lub unoszenie brwi.
W Centrum Rehabilitacji Osteomedis na Ursusie w Warszawie zapewnimy fizjoterapię w ramach porażenia nerwu twarzowego i udzielimy niezbędnych informacji nt. tego, jak samodzielnie ćwiczyć w domu.
