Unieruchomienie ręki lub nogi przy złamaniu, skręceniu czy po zabiegu operacyjnym utrudnia codzienne funkcjonowanie, ale wszyscy wiemy, że bywa niezbędne do tego, by powrócić do pełni sprawności. Czasami jednak to, co ma na celu przywrócić nam samodzielność, okazuje się źródłem innych, bardziej skomplikowanych dolegliwości. Takim problemem zdrowotnym jest zespół Sudecka – schorzenie o niejasnych przyczynach, najczęściej pojawiające się właśnie przy długotrwałym unieruchomieniu kończyny po urazie. Wymaga ono niezwłocznej interwencji, aby nie przerodziło się w chorobę o charakterze przewlekłym i nieuleczalnym.
Przyczyny i objawy kompleksowego zespołu bólu regionalnego
Zespół Sudecka bywa nazywany kompleksowym zespołem bólu regionalnego, a jego dokładne przyczyny nie są poznane. Niekiedy trudno nawet określić, z czym związane jest pojawienie się dolegliwości – najczęściej jednak można wskazać związek pomiędzy tym schorzeniem a długotrwałym unieruchomieniem kończyny po różnego rodzaju urazach lub operacjach.
Objawy zespołu Sudecka zwykle występują bowiem w obrębie jednej ręki lub nogi, która uległa złamaniu, zwichnięciu czy skręceniu albo była poddana zabiegowi operacyjnemu (choćby niewielkiemu), po czym została unieruchomiona. Co ważne, dodatkowym, ważnym czynnikiem ryzyka jest opóźnione rozpoczęcie rehabilitacji kończyny.
Dochodzi wówczas do zaburzenia regulacji nerwowo-naczyniowej, a więc do nieprawidłowości w obrębie pracy układu nerwowego oraz naczyń krwionośnych. W rezultacie wśród symptomów zespołu Sudecka można wymienić:
- silny, przewlekły ból o charakterze kłującym, palącym lub mrowiącym, niewspółmierny do urazu,
- zmiany w odcieniu, teksturze i temperaturze skóry w obrębie danej kończyny w porównaniu ze zdrowymi,
- wyraźna opuchlizna,
- nieprawidłowości w zakresie potliwości kończyny, wzrostu włosów i paznokci, wrażliwości na dotyk lub zmiany temperatury,
- sztywność stawów, osłabienie mięśni.
Objawy mają charakter nieprzemijający, a bez odpowiedniej terapii mogą okazać się nieuleczalne.
Rozpoznanie, leczenie i rehabilitacja w zespole Sudecka
Warunkiem wyleczenia zespołu Sudecka jest odpowiednio wczesne podjęcie leczenia oraz rozpoczęcie rehabilitacji. Diagnostyka schorzenia bywa jednak problematyczna, ale może obejmować:
- wywiad lekarski,
- badanie fizykalne,
- obrazowanie – RTG, MRI,
- scyntygrafię kości,
- testy przewodnictwa nerwowego.
Po postawieniu diagnozy kompleksowego zespołu bólu regionalnego należy zaś wdrożyć niezwłoczne leczenie – na pierwszym etapie przede wszystkim łagodzące dolegliwości bólowe. Na początku ma ono postać farmakoterapii oraz łagodnej fizjoterapii przeciwbólowej, m.in. krioterapii.
Na dalszych etapach można natomiast wdrożyć choćby laseroterapię, jonoforezę, ultradźwięki czy magnetoterapię. Przy zmniejszających się dolegliwościach bólowych oraz braku ryzyka pogłębienia problemów rehabilitację rozszerza się również o masaże, kinesiotaping lub terapię manualną.
Fundamentalne znaczenie zawsze ma jednak profilaktyka. Lekarze powinni zawsze pamiętać o możliwie jak najwcześniejszej mobilizacji unieruchomionej kończyny, podobnie jak o zwracaniu uwagi na potencjalne symptomy zespołu Sudecka. Pacjenci, którzy zmagają się z tym schorzeniem, mogą zaś liczyć na pomoc w postaci rehabilitacji w naszym centrum na Ursusie w Warszawie – zapraszamy!
