Metoda Vojty to metoda rehabilitacyjna opracowana w latach 60. przez Vaclava Vojtę – czeskiego neurologa – i stosowana z powodzeniem u niemowląt oraz małych dzieci z zaburzeniami rozwoju motorycznego (w tym z dziecięcym porażeniem mózgowym). Polega na stymulowaniu ośrodkowego układu nerwowego poprzez odpowiednie strefy stymulacji na ciele pacjenta. Jest ściśle związana z ontogenezą, która nawiązuje do uwarunkowanych genetycznie wzorców ruchowych oraz pobudza mózg do uaktywnienia wrodzonych zdolności motorycznych.
W praktyce oznacza to, że terapeuta poprzez określone ułożenie ciała dziecka oraz nacisk w wybranych punktach wyzwala reakcje ruchowe zapisane w układzie nerwowym. Ćwiczenia nie są przypadkowe – każde ma swoje konkretne zadanie i cel: zastąpienie nieprawidłowych wzorców ruchowych reakcjami automatycznymi, które u zdrowych dzieci rozwijają się naturalnie.
Jak przebiega terapia?
Proces terapeutyczny rozpoczyna się od dokładnej diagnostyki i obserwacji. Specjalista ocenia postawę, napięcie mięśniowe, sposób poruszania się i reakcje dziecka na różne bodźce. Na tej podstawie opracowuje indywidualny plan terapii, który dostosowany jest do wieku i aktualnych potrzeb małego pacjenta.
Ważną częścią metody Vojty jest współpraca z rodzicami. Terapeuta w gabinecie nie tylko przeprowadza ćwiczenia, ale również uczy opiekunów, jak wykonywać je w domu 3-4 razy dziennie po kilka minut. Regularność i konsekwencja są tu bardzo ważne, bo to codzienna praca rodziców sprawia, że efekty terapii są szybciej widoczne i trwalsze.
Dla kogo przeznaczona jest metoda Vojty?
Terapię metodą Vojty poleca się dla niemowląt z:
- zaburzeniami napięcia mięśniowego,
- asymetrią,
- zaburzeniami, opóźnieniami rozwoju motorycznego,
- podejrzeniem zaburzeń neurologicznych,
- dysplazją biodrową oraz wrodzonymi wadami postawy jak skolioza,
- niektórymi zespołami genetycznymi, jak np. zespół Downa.
Warto podkreślić, że metoda może być stosowana już od pierwszych tygodni życia niemowlęcia. Wczesne rozpoczęcie rehabilitacji często pozwala uniknąć poważniejszych problemów w przyszłości i daje dziecku szansę na harmonijny rozwój.
Dlaczego metoda Vojty jest skuteczna?
Mechanizm działania terapii opiera się na pobudzaniu centralnego układu nerwowego. Ćwiczenia nie uczą dziecka nowych ruchów, lecz aktywują te, które są zapisane w jego genach. Dzięki temu organizm otrzymuje impuls do prawidłowego rozwoju i stopniowo koryguje nieprawidłowe schematy ruchowe.
Rodzice często zauważają pierwsze efekty już po kilku tygodniach regularnych ćwiczeń. A są to: poprawa napięcia mięśniowego, lepsza kontrola głowy, symetryczne ułożenie ciała czy nowe umiejętności ruchowe, takie jak obracanie się lub podpieranie.
Jakie jeszcze zalety ma rehabilitacja metodą Vojty?
Podczas sesji terapeutycznych, które u dzieci trwają zazwyczaj 30 minut, często pojawia się płacz, co nie jest związane z odczuwaniem bólu, ale pobudzeniem układu nerwowego oraz zmęczeniem. Wśród pozytywnych efektów rehabilitacji wymienić warto na pewno:
- poprawę stabilności całego ciała,
- lepszą pracę układu oddechowego oraz krążenia,
- poprawę funkcji zwieraczy,
- wzmocnienie mięśni głębokich,
- głębsze odczuwanie ciała przez pacjenta.
Wśród przeciwwskazań do prowadzenia terapii znajdują się:
- epilepsja,
- nowotwory,
- gorączka powyżej 38 stopni,
- choroby nowotworowe,
- stany zapalne,
- duża nietolerancja pacjenta na stosowane pozycje ułożeniowe.
Warto wspomnieć, że metoda Vojty może być także stosowana u dorosłych, a część stymulacji – po konsultacji z fizjoterapeutą mogą oni wykonywać sami. Jeśli szukasz specjalisty zajmującego się rehabilitacją niemowląt na terenie Warszawy z wykorzystaniem wspomnianej terapii – zapraszamy do Centrum Rehabilitacji Osteomedis.
